مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش و فناوری محیط زیست 2676-3060 11 19 2026 5 23 Invasion Risk Assessment and Ecological Impacts of Saccharum spontaneum L. in the Southern Caspian Coastal Ecosystems, Northern Iran ارزیابی ریسک تهاجم و پیامدهای بوم‌شناختی نیشکر وحشی (.Saccharum spontaneum L) در اکوسیستم‌های ساحلی جنوب دریای کاسپین، شمال ایران 174 187 fa رضا زمانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان محمد دهدار درگاهی تهران مهسا حکیمی عابد دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان محمود بیدارلرد مرکز تحقیقات کشاورزی گیلان 2026 7 1 Saccharum spontaneum is recognized as an invasive species in many tropical and subtropical regions. Despite its spread along the southern coast of the Caspian Sea, no comprehensive assessment of its invasion risk and ecological impacts has been conducted in Iran. This study presents the first invasion risk assessment of S. spontaneum in Iran and examines its environmental impacts in coastal ecosystems of northern Iran. Field surveys were conducted during the growing seasons from 2022 to 2026 along the southern Caspian coastline. Species occurrence, habitat characteristics, and ecological impacts were recorded using the line-transect method. Invasion risk was assessed using the Weed Risk Assessment (WRA) system, while environmental and socio-economic impacts were assessed using the EICAT and SEICAT frameworks, respectively. The results showed that the species forms dense, nearly monospecific stands in pristine sandy coastal habitats, as well as along roadsides, in abandoned lands, and in degraded coastal habitats. The risk assessment classified S. spontaneum as Very High Risk. The most important environmental impacts included competition for space and light, alteration of vegetation structure, changes in species composition, and reduced abundance of the native coastal species Convolvulus persicus. According to EICAT, the species was assigned to the Major (MR) impact category. The SEICAT assessment indicated Moderate (MO) socio-economic impacts, including reduced tourist access to some beaches, declining visual quality of coastal landscapes, and increased management costs for infested habitats. نیشکر وحشی (Saccharum spontaneum) در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمه&zwnj;گرمسیری به&zwnj;&zwnj;عنوان گونه&zwnj;ای مهاجم شناخته می&zwnj;شود. با وجود گسترش این گونه در سواحل جنوبی دریای کاسپین، تاکنون ارزیابی جامعی از خطر تهاجم و پیامدهای بوم&zwnj;شناختی آن در ایران انجام نشده است. پژوهش حاضر نخستین ارزیابی ریسک تهاجم نیشکر وحشی در ایران را ارائه می&zwnj;کند و پیامدهای محیطزیستی آن را در اکوسیستم&zwnj;های ساحلی شمال کشور بررسی می&zwnj;کند. پایش&zwnj;های میدانی در فصل رویش از سال 1401 تا 1405در طول سواحل جنوبی دریای کاسپین انجام شد. ثبت حضور گونه، ویژگی&zwnj;های زیستگاه و اثرات بومشناختی آن با استفاده از روش ترانسکت خطی صورت گرفت. ارزیابی ریسک تهاجم با استفاده از سامانه ارزیابی ریسک علف&zwnj;های هرز (WRA) و ارزیابی پیامدهای محیطزیستی به&zwnj;ترتیب بر اساس چارچوب&zwnj;های EICAT و SEICAT انجام شد. نتایج نشان داد که این گونه در رویشگاه&zwnj;های بکر شنی ساحلی، همچنین در حاشیه راه&zwnj;ها، اراضی رهاشده و زیستگاه&zwnj;های تخریب&zwnj;شده ساحلی، کلنی&zwnj;هایی متراکم و تقریباً تک&zwnj;گونه تشکیل می&zwnj;دهد. ارزیابی ریسک، نیشکر وحشی را در طبقه «خطر بسیار زیاد» قرار داد. مهم&zwnj;ترین اثرات محیطزیستی شامل رقابت برای فضا و نور، تغییر ساختار پوشش گیاهی، تغییر ترکیب گونه&zwnj;ای و کاهش فراوانی گونه بومی ساحلی پیچک ایرانی (Convolvulus persicus) بود. بر اساس چارچوبEICAT، این گونه در طبقه اثر شدید (MR) قرار گرفت. همچنین ارزیابی SEICAT نشان داد که نیشکر وحشی دارای اثرات اجتماعی–اقتصادی متوسط (MO) است و موجب کاهش دسترسی گردشگران به برخی سواحل، افت کیفیت بصری مناظر ساحلی و افزایش هزینه&zwnj;های مدیریت رویشگاه&zwnj;های آلوده می&zwnj;شود.

http://journal.eri.acecr.ir/en/Article/Download/54528